دات نت نیوک
پنجشنبه 02 خرداد 1398

دستکند تاریخی دژمنده (دژمنده خویین) ایجرود

به صورت تونل زیر زمینی است که در زیر بخشی از خانه های روستای خویین از توابع شهرستان ایجرود و در فاصله 64 کیلومتری از مرکز استان واقع شده است .......

دژمنده،  یکی از دستکندهای بی نظیر و شگفت انگیز ایران است که از نظر بررسی ، مطالعه ، معرفی و حفاظت می تواند به عنوان یکی از پروژهای بسیار مهم برای پژوهشگران باستان شناس باشد. بطورکلی تونل زیرزمینی دستکند موسوم به دژمنده از دالان ها و اطاق هایی تشکیل شده که در گذشته های دور توسط ساکنین خویین در زیرزمین ایجاد شده است. در دژمنده حتی محلی برای نگهداری دام و طیور بوده و این نشان از وسعت کاربرد آن برای ساکنان قدیمی خوئین دارد.

از نظر سازه ای، دژمنده متشکل از دالانها و اطاقهایی در جوانب است که تماماً در دل صخره کنده شده­اند . در داخل اطاقها تاقچه­هایی جهت قرار گیری پیه سوزها ایجاد شده است. در سقف دالان ها نیز منافذ و مجراهایی با خرسنگهای تراش خورده شبیه سنگ آسیاب جهت تهویه هوا استفاده شده است. ضمن اینکه انبارهای آذوقه در کف دالانها به عمق 2 متر تعبیه شده­اند. این سازه از دو دالان اصلی تشکیل شده که در انتها و غرب دالان شماره­ی 1 که جهت آن شرق- غربی است یک درب سنگی به ارتفاع 105سانتی متر و عرض 97 سانتی متر وجود دارد که در حاضر این درب بر پاشنه­ی سنگی خود استوار است و می­چرخد. وجود دیوار چینی و معماری زیرزمینی با استفاده از لاشه­سنگ و ملاط گل بوده که در برخی نقاط فضای داخل دالان در حد گربه­رو تنگ و رفت و آمد را به صورت سینه خیز محدود نموده است.

در حال حاضر دژمنده دارای یک در اصلی است که در سال های اخیر توسط اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری زنجان مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است. البته احتمال اینکه این اثر تاریخی ، درهای مخفی دیگری داشته باشد دور از ذهن نیست.

تعیین قدمت دقیق اثر و زمان ایجاد آن مشخص نیست ولی بر اساس سفالهای موجود در داخل و اطراف دژمنده، از این اثر تاریخی در دوران میانی و متاخر اسلامی ( سلجوقی و قاجاریه ) استفاده شده است.

این اثر به شماره 31498  به تاریخ  17/03/1395 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است

تصاویر مرتبط