پنجشنبه 21 آذر 1398

معرق

معرق کاری چوب از جمله صنایعی است که با تلفیق هنر و تکنیک (فن برشکاری، انتخاب چوب و رنگ کاری) ایجاد می شود. منابع مختلف، معرق چوب را در ایران، هنری جوان و جدید دانسته و قدمتی 90 ساله برای آن تعیین می نمایند.

در معرق برجسته نقش و طرح مورد نظر را بالاتر از سطح چوب قرار می دهند و سپس اطراف آن را تزئین می کنند ولی در معرق تخت یا صاف ابتدا نقش و طرح مورد نظر را بر روی سطح قرار می دهند و داخل طرح را خالی می کنند و سپس نقش ایجاد شده را با چوب های رنگی و یا صدف می پو شانند. در معرق چوب از چوب های مختلف، استخوان عاج، صدف، خاتم و ... استفاده می شود و در غایت تصویری که دارای رنگ طبیعی می باشد به دست می آید و در بعضی موارد نقشهایی طبیعی از رگه های طبیعی چوب به وجود می آید.

از کاوشهای باستان شناسی از منطقه «شهر سوخته» شانه ای چوبی به دست آمده، که با استفاده از دو نوع چوب مختلف به اشکال گوناگون بریده شده و بوسیله نوعی صمغ درخت به هم متصل شده اند. بنا بر این می توان قدمتی 4000 ساله برای آن در نظر گرفت. این هنر در کشورهایی چون چین ، هند و ...، به صورت های مختلف وجود داشته است .

دو نکته اساسی در معرق چوب وجود دارد؛ اول انتخاب چوب می باشد که باید خصوصیاتی نظیر رنگ، نقوش پیچ خوردگی ها، گره ها و غدد(لوپ و بروسن ) را در نظر داشت. چوبها دارای رنگ های  متفاوت می باشند مثل: گردو که قهوه ای روشن و تیره می باشد یا توت که زرد و عناب که قرمز می باشد. بعضی چوب ها مانند عناب دو رنگ می باشند و چوبهایی که بیرون آنها رنگ روشن تر و درون آنها رنگ تیره تری دارد، مقاومت بیشتری داشته و سخت تر از چوب های روشن برش می خورد. دوم برش چوب ها می باشد که باید به تناسب تابلو از تیغ اره های مناسب استفاد شود و درزها به هم چفت شوند.

معرق  چوب بر اساس زمینه نیز بر دو نوع تقسیم می شود : 1- معرق زمینه چوب. 2- معرق زمینه رنگ.

معرق زمینه چوب خود بر 4 نوع می باشد: الف- زمینه پازلی ب- زمینه پارکتی ج- زمینه آجری- د-معرق روکشی.

معرق زمینه رنگی که زمینه آن به رنگ های مختلف می تواند باشد و لی معمولا زمینه مشکی می باشد اگر معرق آمیخته به خاتم شود به آن معرق خاتم می گویند و در صورتی که منبت به کار رود به آن منبت معرق می گویند.

 

منابع و ماخذ:

 

-         آموزش معرق کاری ، حمید طوجی

-         معرق چوب ، مینو کریم نیا

تصاویر مرتبط