دات نت نیوک
چهارشنبه 31 مرداد 1397

مسجد جامع(مسجد سید) زنجان

مسجد عبدا… ميرزا دارا

اين مسجد در بافت بازار زنجان راسته قيصريه قرار گرفته است و بزرگترين و زيباترين مسجد و مدرسه ديني شهر مي باشد كه توسط عبدا… ميرزا دارا پسر يازدهم فتحعلي شاه قاجار ساخته شده است.

​بزرگترين و زيباترين مسجد شهر زنجان در بافت بازار قديم (بازار بالا) در راسته قيصريه قرار گرفته است، اين مسجد اولين و بزرگترين مسجد و مدرسه شهر بوده، همچنين تنها مسجدي است كه در ميان مساجد شهر زنجان به سبك چهار ايواني ساخته شده و كليه قوانين و قرار دادهاي مفروض در معماري مساجد سنتي در ايران با تاثير پذيري از سليقه ها و امانات محلي در خود جاي داده است.
عبدا… ميرزا دارا در سال 1211 هجري قمري متولد و در سال 1224 در سن 13 سالگي به حكومت زنجان منصوب شد و ميرزا محمد تقي علي آبادي كه از منشيان خاص شاه بود به وزارت وي برگذيده شد و به زنجان روانه گرديد .
​اين مسجد داراي اسامي متعددي مي باشد كه تعدد اين اسامي و دلائل اطلاق آنها مي تواند در خور توجه و اهميت باشد بدين ترتيب كه اين اثر تاريخي بدليل پويايي و جامعيت، وسعت فضا و اجراي صحيح و زيباي اصول معماري و تزئيني همواره از سوي مردم و حكومت هاي وقت بعنوان مسجد جامع شهر ساخته شده.
دومين نام مي تواند ملهم و متاثر از نام باني آن باشد، از اين رو اين مسجد را در كتب و اسناد تاريخي بنام سازنده آن مسجد دارا يا مسجد عبدا... ميرزا مي نامند.
همچنين در وقفنامه اين مسجد، از اين مسجد به نام مسجد جمعه ذكر شده است، مسجد جامع را مسجد سيد نيز مي گويند. علت اين نامگذاري به اين دليل بوده كه امام جماعت و توليت مسجد و مدرسه علميه آن از سوي عبدا... ميرزا به سيد محمد مجتهد كه از مراجع به نام عصر خود در ناحيه خمسه بوده واگذار مي شود.
همچنين در مكاتبات ديواني و اداري مسجد جامع را مسجد سلطاني نيز مي گفتند.
 
مسجد و مدرسه جامع داراي 20 حجره مي باشد كه حجرات آن در دو سوي ميانسراي مستطيل شكل گسترده شده اند.
اوج تزئينات بنا در سطوح ايوانهاي شمالي و جنوبي تمركز يافته، كاربرد تزئينات معقلي و خط بنائي، نگاره هاي گياهي و انواع طرحهاي هندسي كه با تكنيك كاشي هفت رنگ يا مينايي اجرا شده، طيفي از هنر دوره قاجار را بوجود آورده است مهمترين كتيبه تاريخي مسجد فرماني است از فتحعلي شاه قاجار در خصوص احداث بنا كه به خط ثلث در پاي قوس ايوان جنوبي نگاشته شده است.
​اين بنا به شماره 1056 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است.

نقشه

36.667932
48.479392